Πέμπτη, 26 Νοεμβρίου 2009

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ


O ΓΑΡΟΣ
Ο γάρος ήταν σάλτσα από διάφορα μικρά ψάρια η μια οποία φαίνεται ότι παρασκευάσθηκε κατ’ αρχήν από τους Έλληνες που κατοικούσαν στις ακτές της Μαύρης θάλασσας και πολύ γρήγορα εξαπλώθηκε και υιοθετήθηκε με πάθος από τους μάγειρους της αρχαίας Ελλάδας, της Ρώμης και του Βυζαντίου.Ο Πλάτωνας είναι ο πρώτος που θα μιλήσει για αυτήν τη δυσάρεστη μυρωδιά του «γάρω» η οποία θυμίζει σαπίλα.Αναλυτικές πληροφορίες για την προετοιμασία του γάρου δίνονται τόσο από ρωμαϊκά όσο και βυζαντινά κείμενα. «Οι κάτοικοι της Βιθυνίας φτιάχνουν τον γάρο ως εξής : παίρνουν κατά προτίμηση μεγάλη και μικρή μαρίδα, ή αν δεν έχουν, γαύρο ή σαυρίδια ή σκουμπριά ή ακόμα ένα πολτό από παστό ψάρι ή ένα μίγμα από όλα αυτά. Τα βάζουν σε μια λεκάνη, σαν αυτές στις οποίες ζυμώνομε την ζύμη. Ζυμώνομαι καλά τα ψάρια με αλάτι , σε αναλογία έξι ιταλικές πίντες αλάτι προς εννέα λίτρα ψάρι και στην συνέχεια αφήνουν αποβραδίς το μείγμα σε πήλινο βάζο, ανοιχτό, στον ήλιο δύο-τρεις μήνες . Κάθε τόσο ανακατεύετε το μείγμα με ένα ξύλο. Στο τέλος το παίρνουν το σκεπάζουν και το αποθηκεύουν»Η σάλτσα αυτή που είχε τον χαρακτήρα αρτύματος χρησιμοποιήθηκε μάλλον χωρίς την αίσθηση του μέτρου σε όλες τις σάλτσες είτε επρόκειτο για κρεατικά, είτε για κυνήγια, είτε για ψάρια και οστρακόδερμα !!
ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Το πρωινό
Το πρωινό, το οποίο ονομαζόταν συνήθως «άριστον», αποτελείτο από ψωμί, («μάζα» από κριθάρι για το λαό, «άρτο» από σιτάρι για τους πλούσιους) βουτηγμένο σε ανέρωτο κρασί. Συνηθισμένες πρωινές τροφές ήταν επίσης τα ξερά σύκα, τα αμύγδαλα τα καρύδια και οι άλλοι ξηροί καρποί. Το πρωινό ρόφημα ήταν ο «κυκεών», ένα μείγμα κρασιού τριμμένου τυριού και κριθάλευρου, το γάλα κυρίως κατσικίσιο, καθώς και ένα είδος υδρόμελου που το παρασκεύαζαν από χλιαρό νερό και μέλι.
Τα γεύματα
Συχνά, ήσαν μόνο δύο. Το πρώτο απαρτιζόταν από ψάρια, όσπρια, ή πρόχειρα φαγητά όπως ψωμί, τυρί, ελιές, αυγά, ξηρούς καρπούς και φρούτα. Το βραδινό, το οποίο αποτελούσε και το κύριο γεύμα, ήταν αυτό του συμποσίου και της φιλικής συντροφιάς διότι στους αρχαίους Έλληνες δεν άρεσε να τρώνε μόνοι τους, η γενικά αποδεκτή άποψη ήταν ότι το να τρώει κανείς μόνος του δε σημαίνει ότι γευματίζει αλλά ότι απλά γεμίζει το στομάχι του.
Τα προϊόντα
Το ελαιόλαδο
Πολλά ευρήματα από ανασκαφές δείχνουν ότι η κατανάλωση του ελαιόλαδου ήταν ευρύτατα διαδεδομένη στην Αρχαία Ελλάδα. Έτσι έχουν κατά καιρούς βρεθεί άφθονοι ελαιοπυρήνες, δείγμα κατανάλωσης ελιάς και λαδιού, καθώς και πολλοί από τους λεγόμενους ψευδόστομους αμφορείς οι οποίοι χρησίμευαν κυρίως για την αποθήκευση λαδιού. Φημισμένο λάδι στην αρχαιότητα προερχόταν από τη Σάμο και την Ικαρία, ενώ η Αττική, σε αντίθεση με άλλα προϊόντα. ήταν όχι μόνο αυτάρκης αλλά και εξαγωγέας ελαιόλαδου και ελιών.
Το κρασί
Το κρασί ήταν ένα καθημερινό βασικό συστατικό στην διατροφή των Αρχαίων Ελλήνων, στην πραγματικότητα αποτελούσε μια από τις βασικές τροφές αφού ήταν μέρος του πρωινού αλλά και των υπολοίπων γευμάτων. Τα ψάριαΑνέκαθεν οι Έλληνες έτρωγαν πολύ περισσότερα ψάρια από κρέας. Στην αρχαιότητα προτιμούσαν, όπως φαίνεται, κυρίως παχιά ψάρια, όπως: κολιός – σκουμπρί (σκόμβρος), σαρδέλα (σαρδίνι, τριχίς), γόπα (βοξ), μαρίδα (σμάρις) κ.ά.
Τα κρέατα
Γενικά, εκτός από τους ομηρικούς ήρωες και τα συμπόσια, η κρεατοφαγία περιοριζόταν στις δημόσιες και ιδιωτικές γιορτές. Τα πουλερικά διαφόρων ειδών, τα κουνέλια, οι λαγοί, οι αγριόχοιροι, τα αγρικάτσικα, τα ελάφια και τα γνωστά κατοικίδια ζώα, αποτελούσαν τις κύριες πηγές κρέατος των αρχαίων Ελλήνων. Το μαγείρεμα γινόταν με διάφορους τρόπους, πιο συχνά, ψητά στο φούρνο ή στη σούβλα και βραστά με διάφορα λαχανικά και καρυκεύματα.
Όσπρια και δημητριακά
Τα όσπρια και τα δημητριακά, αποτελούσαν διατροφική βάση για την πλειοψηφία των Ελλήνων από την αρχαιότητα. Τα κουκιά, τα λούπινα,τα μπιζέλια, τα ρεβύθια και τα φασόλια είναι μερικά από τα όσπρια που προτιμούσαν οι αρχαίοι Έλληνες. Τα δημητριακά χρησίμευαν κυρίως στην παρασκευή διαφόρων τύπων ψωμιού, έτσι παρασκεύαζαν ψωμί από κριθάρι, σιτάρι, κεχρί κ.ά
Λαχανικά-φρούτα-καρυκεύματα
Τα λαχανικά και τα φρούτα ήταν ανέκαθεν πρώτα στις επιλογές των Ελλήνων. Άλλωστε, και στην Αρχαία Ελλάδα, υπήρχαν μερικοί όπως οι οπαδοί του Πυθαγόρα που ήταν φυτοφάγοι. Φυσικά τα λαχανικά και τα φρούτα εκείνης της εποχής δεν ήταν ίδια με τα σημερινά αφού δεν υπήρχαν ντομάτες, πατάτες, πιπεριές, καλαμπόκι, πορτοκάλια, μανταρίνια, μπανάνες, κ..α. Από τα λαχανικά υπήρχαν, το αγγούρι, η αγκινάρα, ο αρακάς, οι κολοκύθες, τα κρεμμύδια, το λάχανο, τα σπαράγγια, τα μανιτάρια, τα παντζάρια κ. ά. Από τα καρυκεύματα και τα μπαχαρικά χρησιμοποιούσαν, άνηθο, βασιλικό, δυόσμο, θυμάρι, κάρδαμο, κόλιανδρο, κάππαρη, κουκουνάρι, αλλά και τα εισαγόμενα όπως πιπέρι, κ.ά. Στα φρούτα κυριαρχούσαν το αχλάδι, το δαμάσκηνο, το κεράσι, το κούμαρο, το κυδώνι, και βέβαια το σταφύλι και το σύκο.Στους ξηρούς καρπούς συγκαταλέγονταν, μεταξύ άλλων, τα αμύγδαλα, τα καρύδια, τα κάστανα, οι σταφίδες και τα ξερά σύκα.
ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΤΗΣ ΣΤ΄ΤΑΞΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Β.
ΜΠΡΑΒΟ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ !!!